Kırklar Kilisesi (mor Behnam – Mor Saro Kilisesi)

Mardin'in daracık tarihi taş sokaklarında yükselen Kırklar Kilisesi, miladi 569 yılında inşa edilmiş erken dönem Hristiyanlık mirasıdır. Kilise, adını Hristiyanlığı kabul ettikleri için babaları putperest hükümdar tarafından katledilen antik dönem azizleri Mor Behnam ve kız kardeşi Saro'dan almaktadır. Asıl olarak "Mor Behnam Kilisesi" olarak kurulan bu yapı, 12. yüzyılda şehir merkezindeki başka bir tarihi Kırklar Kilisesi'nin camiye dönüştürülmesi üzerine, 1170 yılında "40 Şehitler"e ait kutsal kemiklerin buraya taşınmasıyla günümüzdeki "Kırklar Kilisesi" adını almıştır. Yapı, 1293 yılından itibaren bölgedeki Süryani cemaati için resmi "Patriklik Merkezi" ilan edilmiş ve asırlar boyunca din adamlarının ikametgahı ile bölgedeki idari işlerin yönetim üssü olmuştur.

Mimari planda kilise; doğu-batı eksenli dikdörtgen bir oturuma sahip olup, iç kısımdaki tavan yükü 12 adet devasa masif taş sütunun taşıdığı estetik kemerlerle desteklenmektedir. İç mekanda ince bir taş işçiliği ile bezenmiş üç büyük mihrap, 400 yıllık oyma ahşap kapılar ve 1500 yıllık kök boyası tekniğiyle basılmış geleneksel perdeler göz kamaştırmaktadır. Kilisenin geniş avlusunda, geçmişte din eğitimi veren ve 1799 yılında açılan tarihi bir okulun kalıntıları ile estetik bir çan kulesi evi ve dantel gibi işlenmiş taş oymacılığıyla ünlü bir divanhane alanı yer almaktadır. Günümüzde aktif olarak ibadete açık olan ve yerli-yabancı turistleri mistik bir tarih yolculuğuna çıkaran Kırklar Kilisesi, Mardin'in çok kültürlü inanç mirasının en köklü ve en canlı yaşayan şahididir.