Tarihi ve Önemi
Ortalama okuma süresi: 2 dk
Cizre'nin binlerce yıllık köklü tarihine ışık tutan en görkemli İslam sanatı yapılarından biri olan Kırmızı Medrese, Yukarı Mezopotamya'nın mimari ve entelektüel birikimini yansıtan bir anıttır. 14. yüzyılın başlarında Cizre Beyi Han Şeref (Şeref bin El-Muazzam) tarafından kentin batısındaki tarihi surların üzerine inşa ettirilen bu devasa iki katlı külliye, bölgenin alışılagelmiş taş mimarisinden farklı olarak bütünüyle kırmızı kilden dökülmüş özel tuğlaların harçla örülmesiyle meydana getirilmiştir. Bu estetik yapı malzemesi, medreseye asırlardır halk arasında ve edebiyat kaynaklarında "Medresa Sor" yani Kırmızı Medrese unvanını kazandırmıştır. Yapı kompleksi; geniş dikdörtgen bir avlu, öğrenci odaları (hücreler), bir cami, kubbeli müderris odaları ve beyliğin ileri gelenlerinin defnedildiği anıtsal mezar alanlarından oluşmaktadır.
Medreseyi İslam felsefesi ve doğu edebiyatı açısından dünya çapında bir çekim merkezine dönüştüren en büyük unsur, ünlü Kürt mutasavvıf, şair ve astronom Alimi Melayê Cizîrî’dir (1570-1640). Divan edebiyatının bölgedeki en büyük temsilcisi olan Cizîrî, ömrünün büyük bir kısmını bu medresede dersler vererek, felsefi ve ilahi aşk şiirlerini kaleme alarak geçirmiştir. Medresenin güney kanadında, bizzat ders verdiği kubbeli oda (Kubbeli Dershane) yer alırken, hemen altındaki bodrum katında Melayê Cizîrî'nin, kız kardeşinin ve medresenin banisi Han Şeref Bey'in kabirlerinin bulunduğu türbe odası yer almaktadır. İç mekanındaki mihrabın beyaz mermer taş oymacılığı, akustiği güçlendiren tonozlu tavan tasarımları ve Dicle Nehri'ne bakan pencereleriyle büyüleyici bir huzur iklimi sunan Kırmızı Medrese, restorasyon süreçlerinin ardından günümüzde inanç, kültür ve edebiyat turlarının Botan bölgesindeki en prestijli, en çok ziyaret edilen odak noktasıdır.
Medreseyi İslam felsefesi ve doğu edebiyatı açısından dünya çapında bir çekim merkezine dönüştüren en büyük unsur, ünlü Kürt mutasavvıf, şair ve astronom Alimi Melayê Cizîrî’dir (1570-1640). Divan edebiyatının bölgedeki en büyük temsilcisi olan Cizîrî, ömrünün büyük bir kısmını bu medresede dersler vererek, felsefi ve ilahi aşk şiirlerini kaleme alarak geçirmiştir. Medresenin güney kanadında, bizzat ders verdiği kubbeli oda (Kubbeli Dershane) yer alırken, hemen altındaki bodrum katında Melayê Cizîrî'nin, kız kardeşinin ve medresenin banisi Han Şeref Bey'in kabirlerinin bulunduğu türbe odası yer almaktadır. İç mekanındaki mihrabın beyaz mermer taş oymacılığı, akustiği güçlendiren tonozlu tavan tasarımları ve Dicle Nehri'ne bakan pencereleriyle büyüleyici bir huzur iklimi sunan Kırmızı Medrese, restorasyon süreçlerinin ardından günümüzde inanç, kültür ve edebiyat turlarının Botan bölgesindeki en prestijli, en çok ziyaret edilen odak noktasıdır.
Fotoğraflar
