Cizre Dengbêj Evi (mehmet Ağa Kasrı)

Botan bölgesinin kalbi olan tarihi Cizre ilçesinde yükselen Dengbêj Evi, sadece mimari bir şaheser değil, aynı zamanda Mezopotamya halklarının hafızasını koruyan canlı bir kültür hazinesidir. Yapı, 19. yüzyılda geleneksel sivil mimari tarzında inşa edilen ve ilçede yapısı eksiksiz şekilde korunabilmiş tek avlulu sivil konut örneği olan tarihi Mehmet Ağa Kasrı'dır. Bölgenin karakterini yansıtan sarı kalker taşlarından, Ermeni taş ustalarının zarafetiyle inşa edilmiş olan kasır, zamanla tahrip olma riski altındayken Cizre Belediyesi ve Dicle Kalkınma Ajansı (DİKA) iş birliğiyle yürütülen titiz restorasyon çalışmalarının ardından 2015 yılında kapılarını resmi olarak "Dengbêj Evi" olarak açmıştır. Türkiye'de bu temayla faaliyet gösteren iki büyük merkezden biri (diğeri Diyarbakır'dadır) olma unvanına sahiptir.

"Dengbêj" kelimesi Kürtçede "deng" (ses) ve "bêj" (söylemek) kelimelerinin birleşiminden meydana gelmekte olup, enstrümansız şekilde sadece gırtlak nağmeleri ve hikaye anlatıcılığı sanatını icra eden halk ozanlarını tanımlar. Çevre köylerden ve Botan havzasından gelen usta dengbêjler, gün boyunca kasrın otantik sedirlerle döşenmiş taş odalarında ve serin avlusunda bir araya gelerek Mem û Zîn gibi asırlık destanları, tarihi savaşları, trajedileri ve Mezopotamya sevdalarını kendilerine has gırtlak yapısıyla seslendirmektedir. Kasrın iç mekanlarında ayrıca yöresel kıyafetlerin sergilendiği etnografik alanlar, geleneksel Botan yaşam araçları ve tarihi fotoğraflar incelenebilmektedir. Kültür turlarıyla ilçeye gelen yerli ve yabancı ziyaretçilerin, tarihin derinliklerinden gelen bu hüzünlü ve görkemli çığlıkları canlı olarak dinlemeden ayrılmadığı Cizre Dengbêj Evi, bölgenin turizm vizyonunu taçlandıran en samimi ve en mistik gezi duraklarından biridir.